Geen verplicht lidmaatschap wegenwacht na pechhulp

8 april 2020 - Schuldinfo

Wanneer je onderweg autopech krijgt en geen lid van de wegenwacht bent dan moet je uiteraard de kosten voor de werkzaamheden betalen. De ANWB stelt daarnaast als voorwaarde dat je dan ook automatisch lid van hun organisatie wordt. Maar mag dat wel? Volgens de kantonrechter Amsterdam mag dit niet en de vordering voor de kosten van het lidmaatschap worden afgewezen.


Wat vooraf ging
De rechtbank Amsterdam moest oordelen over een vordering van de ANWB vanwege een niet betaalde factuur van € 188. Deze factuur bestaat uit € 90 voor verleende hulp bij pech en € 98 voor het lidmaatschap van de ANWB. Gedaagde is niet verschenen in de procedure.
Sinds 1 december 2019 vragen rechters bij de dagvaarding in consumentenzaken meer informatie om goed te kunnen beoordelen of de algemene voorwaarden eerlijk zijn en of voldaan wordt aan beschermende regels voor consumenten. Deze zogenaamde ambtshalve toetsing gebeurt ook in procedures waar de consument geen verweer voert.

De kantonrechter beoordeelt achtereenvolgens de vordering van de kosten van het lidmaatschap en de vordering van de kosten voor verleende pechhulp.

Kosten lidmaatschap
De ANWB stelt dat X heeft verzocht om pechhulp langs de weg en dat deze hulp is verleend. Dat wordt gezien als de kern van de prestatie. Gesteld noch gebleken is dat betrokkene heeft verzocht om lid te worden van de ANWB. Het direct ter plaatse, langs de kant van de weg afgesloten lidmaatschap bij de ANWB is te kwalificeren als een aanvullende dienst. In dat geval is op grond van artikel 6:230j BW uitdrukkelijke instemming van betrokkene vereist om gebonden te zijn aan de overeenkomst, waar een betalingsverplichting uit voortvloeit. Niet gesteld of gebleken is dat X uitdrukkelijk heeft ingestemd met het verplicht gestelde aanvullende lidmaatschap, bijvoorbeeld door een schriftelijke overeenkomst te ondertekenen. Nu de onderhavige vordering voor een deel is gegrond op (de algemene voorwaarden behorende bij) het lidmaatschap met eisende partij en niet is gebleken dat X uitdrukkelijk heeft ingestemd met deze aanvullende dienst bij de verlening van pechhulp langs de weg, komt de vordering, voor zover die ziet op de lidmaatschapsbijdrage (blijkens de factuur gaat dat om een bedrag van € 98,00), niet voor toewijzing in aanmerking.

Kosten pechhulp
Voor de kosten van pechhulp ad. € 90 heeft ANWB het volgende gesteld en onderbouwd.
X heeft vanwege autopech aan de weg om hulp verzocht. In dat geval is er sprake van een overeenkomst die buiten verkoopruimte is gesloten. De ANWB dient in dat geval te stellen, en met stukken te onderbouwen, dat is voldaan aan de wettelijke informatieverplichtingen van artikel 6:230m lid 1 BW. De ANWB stelt weliswaar dat aan de wettelijke informatieverplichtingen is voldaan, maar geeft daarbij geen onderbouwing. Daarom wordt geconcludeerd dat niet (volledig) aan de verplichtingen van artikel 6:230m lid 1 BW is voldaan. Gelet op de jurisprudentie van het Hof van Justitie dienen de consequenties daarvan doeltreffend, afschrikwekkend en evenredig te zijn. Dat betekent dat de vordering, ook indien voor het overige aan de voorwaarden voor toewijsbaarheid is voldaan, niet zonder meer kan worden toegewezen. Daarvan zou immers een onjuist signaal uitgaan naar handelaren die wel volledig aan hun verplichtingen voldoen. Anderzijds kan een algehele afwijzing van de vordering niet als ‘evenredig’ worden aangemerkt. Een en ander geeft de kantonrechter aanleiding de hoofdsom gedeeltelijk toe te wijzen. Afwijzing van 50% van het toewijsbare deel van de hoofdsom acht de kantonrechter onder de gegeven omstandigheden een doeltreffende, afschrikwekkende en evenredige sanctie als hiervoor bedoeld. Derhalve zal € 45,00 aan hoofdsom worden toegewezen.
Omdat is aangemaand tot een te hoog bedrag zijn de gevorderde buitengerechtelijke kosten niet in redelijkheid gemaakt en worden deze afgewezen.

Beslissing
De kantonrechter:

I. veroordeelt X tot betaling aan de ANWB van € 45,00 aan hoofdsom, te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf 14 juni 2019 tot de dag van de algehele voldoening;

II. veroordeelt X in de proceskosten gevallen aan de zijde van de ANWB, tot op heden begroot op € 121,00 aan griffierecht, € 85,18 aan explootkosten en € 36,00 aan salaris gemachtigde, voor zover van toepassing, inclusief btw;

III. veroordeelt X in de na dit vonnis ontstane kosten, begroot op € 18,00 aan salaris gemachtigde, te verhogen met een bedrag van € 68,00 en de explootkosten van betekening van het vonnis, een en ander voor zover van toepassing inclusief btw, onder de voorwaarde dat X niet binnen veertien dagen na aanschrijving volledig aan dit vonnis heeft voldaan en betekening van het vonnis pas na veertien dagen na aanschrijving heeft plaatsgevonden;

IV. verklaart de veroordelingen uitvoerbaar bij voorraad;

V. wijst het meer of anders gevorderde af.

Naschrift
Anderhalve week eerder komt een andere kantonrechter van dezelfde rechtbank in eenzelfde casus tot een verstrekkender oordeel door de volledige vordering af te wijzen omdat niet aan de informatieverplichting voor een overeenkomst buiten de verkoopruimte is voldaan. Dat gaat wel ver. De auto is immers gerepareerd en wanneer wel aan de informatieverplichting zou zijn voldoen, zou de overeenkomst in dit geval ongetwijfeld ook tot stand zijn gekomen.

Meer informatie
Rb Amsterdam 13 maart 2020, ECLI:NL:RBAMS:2020:1813
Rb Amsterdam 2 maart 2020, ECLI:NL:RBAMS:2020:1815
– Zie ook: Telefonisch energiecontract ongeldig verklaard