Jong gepind is oud gedaan

7 januari 2019 - Nibud

Weblog | 7 januari 2019

We zeggen het vaak: jong geleerd is oud gedaan. Hoe eerder je iets leert, des te langer de vaardigheid zal blijven. Uit het Nibud Kindonderzoek (2018) blijkt opnieuw hoe belangrijk het (jong) aanleren van financiële vaardigheden is. Ook als het gaat om de financiële opvoeding, wordt er een groeiend beroep op de ouders gedaan. Vooral omdat er steeds minder betalingen contant worden gedaan.

Mijn eerste rekening kreeg ik op mijn 15e. Het was halverwege de jaren ’80, de Postgiro was net de Postbank geworden en van pinautomaten hadden we nog nooit gehoord. Mijn vader opende voor mij een eigen girorekening, waarvan ik – in het begin – eigenlijk geen idee had wat ik ermee moest. Dat mijn zak- en kleedgeld er vanaf dat moment op werden gestort, veroorzaakte voor mij alleen maar een omweg om het geld in mijn portemonnee te krijgen: ik moest er nu 10 minuten voor naar het postkantoor fietsen, terwijl ik er eerder bij wijze van spreken niet eens mijn bed voor hoefde uit te komen. Een niet onbelangrijk gegeven in het leven van een puber.

Een eigen bankrekening voor je kind?

Mijn eigen kinderen wilde ik daarom liever niet te vroeg opzadelen met een bankrekening en de daarbij behorende rompslomp. Ik was hoogst verbaasd als ik om me heen hoorde dat kinderen van andere ouders al een rekening hadden op hun 10de of zelfs als ze nog jonger waren. ‘Nergens voor nodig,’ dacht ik dan zuinigjes. Wel mochten mijn kinderen voor me pinnen vanaf het moment dat ze dat konden. Voor later leek het me handig als ze alvast zouden weten hoe dat werkt. Dat je pincode geheim is en dat je moet opletten dat niemand meekijkt als je deze intoetst, omdat het pasje en de code net zo belangrijk zijn als het geld in je spaarpot. Daarvan wil je tenslotte ook niet dat een ander ermee vandoor gaat. Maar een eigen rekening zou later wel komen, als ze een jaar of 15 waren.

Toen mijn dochter in groep 8 één van de weinigen zonder bankpasje was, stelde ik de leeftijdsgrens noodgedwongen bij naar 12. Vooruit dan maar. Ze ging immers ook bijna naar de middelbare school en misschien was dat wel een goed moment. Ze was er blij mee, maar moest erg wennen aan het feit dat ze geld had, zonder dat ze dat vast kon houden. ‘Kan het niet gewoon weer contant’, riep ze een half jaar later uit, toen ik meldde dat ik opnieuw zakgeld naar haar had overgemaakt. ‘Dat vind ik veel makkelijker’. Zie je wel, dacht ik nog, ook 12 is nog veel te vroeg.

En nu is er het Nibud Kinderonderzoek 2018 waaruit blijkt dat 12 jaar helemaal niet te vroeg is voor het openen van een eigen bankrekening. Op hun 12e zijn er al zoveel momenten waarop kinderen niet meer contant kunnen betalen (bijvoorbeeld in de kantine op school of bij kleine middenstanders waar je uit veiligheidsoverwegingen alleen nog maar kunt pinnen) dat ouders hen al vanaf hun 10e jaar wegwijs moeten maken in de digitale financiële wereld. Zodat kinderen goed voorbereid zijn op een leven zonder contant geld en alles wat daarbij hoort: veilig met je pas en je pincode omgaan, regelmatig je saldo checken zodat je weet hoeveel je nog te besteden hebt en online je bij- en afschrijvingen controleren.

Geldzaken voor mij als kind en nu ik zelf moeder ben

Achteraf was in die tijd 15 jaar voor mij persoonlijk een prima leeftijd om kennis te maken met ontastbaar geld. Contant geld was de norm, het loon van mijn bijbaantje kreeg ik zo in mijn hand en het zou bovendien nog een paar jaar duren voor ik de wijde wereld in zou gaan. Mijn vader had zijn planning goed voor elkaar. Ikzelf als moeder anno nu had niet voorzien dat die wijde wereld voor mijn kinderen nu veel dichterbij is als destijds voor mij.

Mijn zoon wordt binnenkort 11 jaar. Hij zal een jaar eerder dan zijn zus de trotse bezitter zijn van een pasje waarmee hij zijn eigen aankopen zal betalen en meer tijd hebben om daarmee om te leren gaan. Gelukkig weten ze allebei wel al heel lang dat ze voorzichtig moeten zijn met hun digitale portemonnee. En wat betreft de ‘rompslomp’: daar ga ik vanaf nu hard mee aan de slag. Zodat het checken van hun saldo, het overmaken van geld en het lezen van bij- en afschrijvingen voor hen snel net zo vertrouwd zal zijn als het dat voor mij al jaren is.